Haftanın tarihine bakış

Türkiye’nin hür ve hükümran bir heybet olarak tanınmasını sağlayıcı Lozan Sulh Antlaşması, Türkiye Şişman Millet Meclisi’nde (TBMM) 23 Ağustos 1923’te onaylandı.

Lozan Sulh Antlaşması, 1. Acun Savaşı sonucunda 24 Orak Ayı 1923’te, İsviçre’nin Lozan şehrinde, Türkiye Şişman Ulus Meclisi temsilcileriyle Müttehit Krallık, Fransa, İtalya, Japonya, Yunanistan, Romanya, Bulgaristan, Portekiz, Belçika ve Yugoslavya temsilcileri tarafından, Leman Gölü kıyısındaki Beau-Rivage Palace’ta imzalandı. Inikat 23 Ağustos 1923’te, II. TBMM aracılığıyla onaylanarak yürürlüğe girdi.

Lozan Barış Antlaşması’nın civar sözünde düzlük alan “devletlerin istiklal ve hakimiyetine utanmak gösterilmesi prensibi”, yıpranmamış Türkiye’nin I. Acun Savaşı galipleri ile denk şerait altında, Lozan’dahi siyasi tıpkısı mücadeleye giriştiğini gösteren hüküm yerine düz aldı. 143 husus, bir ön söz ve 4 bölümden oluşan Lozan Sulh Antlaşması, Türk istiklal ve hakimiyetinin tanınması itibarıyla ehemmiyet yer eden antlaşma yerine kabul edildi.

26 Ağustos 1922’üstelik Başkomutan Gazi Mustafa Kemal Ağır’nın sabaha alın verdiği emirle Kurtuluş Savaşı’nın mefret safhası Nazik Hücum başladı.

Belli başlı öteki davranışlar:

22 Ağustos

1703- Osmanlı İmparatorluğu’nun yıkılma dönemi padişahlarından II. Mustafa tahttan indirildi.

1910- Japonya, karışma ettiği Kore’yi topraklarına kattı.

1935- Türk Tarihi Istikşaf Cemiyetince önceki arkeoloji kazısı, Çorum Alacahöyük’te başlatıldı.

1946- Türkiye, Sovyet Rusya’nın Boğazlar’ın savunmasına iltihak isteğini reddetti.

1965- Sadun Boro, eşi Odo ve kızı Deniz, “Kısmet” teknesiyle İstanbul Limanı’ndan 2 sene 10 gün sürecek dünya turu başlattı.

1972- Saz Şairi ve gazeteci Orhan Seyfi Orhon, 82 yaşında hayata veda etti.

1974- Kıbrıs’ta Rumların tutu aldığı 13 Türk gazeteciden 11’i azade bırakıldı. Gaybubet Zor ve Reşit Konuksever’in hastanede olduğu açıklandı. Fakat yanık olan Ademiyet Müşkül, Adana’da Tıp Fakültesi Göstermelik Hastanesinde 26 Ağustos’ta hayatını kaybetti.

1985- Âşık Turgut Uyar 58 yaşında ahiret yolculuğu etti.

1986- Üçüncü Cumhur Reisi Çap Bayar, 80 yılı siyasal mücadeleyle sabık yaşamına, İstanbul’birlikte 103 yaşında veda etti.

1993- Izzet Bayar amacıyla tevellüt yeri olan Umurbey beldesinde yaptırılan anıt mezarı, Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel açtı.

2000- Azerbaycan’ın sakat Reisicumhur Ebulfez Elçibey, tedavi gördüğü Ankara’dahi hayatını kaybetti.

2012- Rusya’nın Acun Tecim Örgütü üyeliği resmen başladı.

2013- ABD’nin iki müttefiki Japonya ve Güney Kore, ilk kez alay malay gelgel tatbikatına katıldı.

2015 – Milli yumruk oyuncusu Busenaz Sürmeneli, kadınlar 75 kiloda Avrupa Çoluk Çocuk Şampiyonu oldu.

23 Ağustos

634- Dört halifeden ilki Hazreti Ebubekir emrihak etti.

1514- Güç Sultan Namuslu (I. Dosdoğru) komutasındaki Osmanlı ordusu, Çaldıran’birlikte Şah İsmail’in ordusunu yendi.

1703- Sultan II. Mustafa’nın namına kardeşi Şehzade Ahmet (III. Ahmet) yazboz tahtası çıkarıldı.

1921- Palikarya ordusu taarruza geçti ve Sakarya Meydan Savaşı başladı.

1923- Lozan Barış Antlaşması, Türkiye Nazik Kavim Meclisi’nde onaylandı.

1925- Mustafa Kemal, elinde tıpkı “Panama şapka” ile çıktığı Kastamonu gezisi sırasında “Şapka ve Giyim Devrimi’ni” başlattı.

1939- Tekirdağ içki fabrikası hizmete girdi.

1955- İngiltere’ye Kıbrıs için önce nota verildi.

1988- Şanlıurfa Havaalanı hizmete açıldı.

2002- Türk sinemasının emektarlarından Sami Hazinses, 77 yaşında Haydarpaşa Camekân Hastanesinde ebedî uyku etti.

2011- Ankara-Konya acul katar hattı törenle açıldı.

2011- Futbol Federasyonu, Spor Toto Süper Loda’birlikte 2011-2012 futbol sezonunda play-off sisteminin uygulanmasına karar verdi.

2015- 15. Acun Atletizm Şampiyonası’nda Türkiye yerine yarışan Küba kökenli Yasmani Copello, 48,46 saniyelik derecesiyle Türkiye rekoru kırarak Dünya Şampiyonası’nda erkekler 400 metre engellide finale yükselen geçmiş milli atlet oldu.

2018- Direktör, temsil, sinema, sekans oyuncusu ve seslendirme sanatçısı Toron Karacaoğlu, Balıkesir’in Edremit ilçesinde mevt etti.

24 Ağustos

MS 79- Pompei, Vezüv yanardağının lavları altında kaldı, 20 bin yaşama öldü.

1516- Yavuz Hükümdar Dürüst (I. Essah), Mercidabık’ta Memlükleri yendi.

1572- Paris’te, St. Barthelemy Günü’nde IX. Charles, Protestanları maksat düzlük katliamın emrini verdi. Tarihçilerin tahminlerine göre yaklaşık 50 bin Protestan’ın öldüğü görüngü, tarihe “St. Barthelemy Katliamı” namına geçti.

1851- Osmanlı Hükümeti, Palmer ve Goloschimid şirketleriyle kavil imzalayarak vecibe servet aldı.

1899- Arjantinli saz şairi ve yazar Jose Luis Borges doğdu.

1949- NATO Antlaşması yürürlüğe girdi.

1954- KUL Başkanı Eisenhower, Kızılca Fırka’yi gayrikanuni ilan etti.

1958- Bursa yangınında, tarihi Kapalıçarşı karışma 2 bin aile ve dükkan uymazlık gördü.

1968- Fransa, Pasifik’teki hidrojen bombası deneyinin arkası sıra “Nükleer Kulüp’ün” beşinci üyesi oldu.

1969- Metin Oktay’ın jübile maçında Fenerbahçe ile Galatasaray 1-1 berabere kaldı.

1991- Sovyetler Birliği’nde Devlet Başkanı Mihail Gorbaçov, Kızılca Tümen’nin feshedilmesini istedi ve parti umumi sekreterliğinden incizap etti. Bir çağ Estonya, Letonya ve Ukrayna bağımsızlığını car etti. Sovyetler Birliği’nin infisah süreci başladı.

2007- Kainatın doğumuna ilişkin hikmet kuramı olan “Balaban Patlama” fikrini geliştiren fizikçilerden Amerikalı Ralph Alpher, 86 yaşında öldü.

2008- Kırgızistan’ın başkenti Bişkek’te, Itek Air’e ilişik Boeing 737 tipi geçici uçağı kalkıştan ayrımsız süre sonra teknik aksaklık nedeniyle düştü, 65 birey hayatını kaybetti.

2011- Futbol Federasyonu, hıyanet davasından kontekst Fenerbahçe Ayak Topu Takımı’nın, 2011-2012 sezonunda Avrupa Şampiyonlar Ligi’ne katılamayacağını, yerine Trabzonspor’un karışma edilmesine değişmeyen verildiğini duyurdu.

2012- Yargıtay, “Molotofkokteyli silahtır” kararını onadı.

2015- 15. Acun Atletizm Şampiyonası’nda zer madalya kazanan Jamaikalı Shelly-Ann Fraser-Pryce, kadınlar 100 metrede üç dünya şampiyonluğu elde fail geçmiş insanoğlu oldu.

2016- İtalya’dahi meydana mevrut 6,2 büyüklüğündeki depremde 292 birey hayatını kaybetti.

2016- TSK Alay Malay Özel Görev Kuvveti ve Koalisyon Hava Kuvvetleri aracılığıyla Suriye’nin Halep kentine ilişkin Cerablus bölgesinin yıldırı örgütü DEAŞ’tan temizlenmesi amacıyla “Fırat Kalkanı” harekatı başlatıldı.

2017- İzmir’birlikte hesaplı soruşturma kapsamında, FETÖ üyesi olduğu iddiasıyla mevkuf kâin BENDE uyruklu diyanet adamı Andrew Craig Brunson, “devletin adsız sansız kalması gereken bilgilerini siyasi yahut askeri espiyonaj üzere temin ika”, “Türkiye Şişman Ulus Meclisi’ni ortadan kaldırmaya denemek”, “Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti’ni ortadan kaldırmaya denemek” ve “anayasal düzeni ortadan kaldırmaya girişim” suçlarından birlikte tutuklandı.

25 Ağustos

1481- Beyazıt’a yenilen Cem Şehriyâr, Kahire’dahi törenle karşılandı.

1900- Felsefeci Nietzsche öldü.

1944- Fransız II. Zırhlı Tümeni Paris’e girdi. Kentteki Alman askerleri, Müttefikler’e doğrulama oldu.

1965- Türk Sinematek Derneği kuruldu.

1982- Yazın Araştırmacısı ve Müverrih Prof. Dr. Abdülbaki Gölpınarlı, 82 yaşında öldü.

1992- Seyir ve beyaz perde sanatçısı Hatun Serezli 64 yaşında mevt etti.

2000- UEFA Şampiyonu Galatasaray, Şampiyon Kulüpler Kupası Şampiyonu Real Madrid’i 2-1 yenerek Süper Kupa’yı kazandı.

2001- İş adamı Üzeyir Garih, Eyüp Odalık Mezarlığı’nda bıçaklanarak öldürüldü.

2012- Ay’a ilk göl ayağı basan birey kendisine tüm dünyada tanınan astronot Neil Armstrong, 82 yaşında hayata veda etti.

2015- Türkiye, KÖLE’nin DEAŞ’a yönelik albeni saldırıları amacıyla üslerini kullanmasına müsaade verdi.

2017- Alışılmamış Çözme (OHAL) kapsamında Resmi Gazete’da yayımlanan 694 çevrilmiş Kanun Hükmünde Kararname ile Milli İstihbarat Teşkilatı, cumhurbaşkanına bağlandı.

2020- TFF Umumi Heyet, Süper Tabur takımlarının saha alacağı B Takımlar Ligi’nin kurulmasını kararlaştırdı.

26 Ağustos

1071- Şişman Selçuklu hükümdarı Alparslan komutasındaki kalabalık, Bizans ordularını Malazgirt’te yendi. Malazgirt Zaferi ile Anadolu’nun kapıları Türklere açıldı.

1920- KÖLE’de kadınlar ilk kez fikir kullandı.

1922- Şişman Tecavüz (Başkomutanlık Meydan Savaşı) başladı.

1924- Türkiye İş Bankası kuruldu. İlk genel müdürü çarkıt İktisat Vekili, Değiş Tokuş İmar ve İskan Bakanlığından ayrılan Şevket (Bayar) Bey oldu. Türkiye İş Bankasının kuruluş sermayesi 1 milyon liraydı.

1932- İzmir Fuarı açıldı.

1932- Türkiye’da ilk defa yapılan Büyükdere’deki yüzme yarışlarında İstanbul ekibi bir numara oldu.

1936- İngiltere, Süveyş Kanalı dışında, Mısır’a bağımsızlığını verdi.

1936- İlk ünlü televizyon gösterimi BBC kanalından yapıldı.

1957- Transistörlü radyo piyasaya sürüldü. 1927’üstelik yalnızca yedi olan radyo alıcısı sayısı 1950’lerde 300 bini aştı.

1972- Atlantik Okyanusu’nu uçakla sabık önce tayyareci Charles Lindbergh öldü.

1986- Kamerun’dahi volkanik gölden sâdır karbondioksit ve hidrojen gazlarının karışımı sonucu 1500 gönül hayatını kaybetti.

1991- İstinye Tersanesi kapatıldı.

1997- Türkiye’nin önce kadın seramik sanatçısı Füreya Koral 87 yaşında öldü.

2002- Anıtkabir’dahi yeniden oluşturulan “Atatürk ve Kurtuluş Savaşı Müzesi” Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer eliyle açıldı.

2015- 15. Acun Atletizm Şampiyonası’nda Türkiye’yi künde fail Ramil Guliyev, acun şampiyonasında erkekler 200 metrede finale yükselen geçmiş Türk atlet oldu.

2015- Cenup Sudan Hükümeti, iç savaşı sona erdiren sulh anlaşmasını imzaladı.

2016- İstanbul Boğazı’na mensur edilen “dünyanın sunma degaje köprüsü” Çetin Sultan Doğruca Köprüsü, dünyadan haddinden fazla sayıda liderin katılımıyla hizmete açıldı.

2016- Şırnak’ın Cizre ilçesinde polis taharri noktasına PKK’lı teröristlerce bomba iki canlı araçla yapılan saldırıda 11 polis güçleri şehit oldu, 78 gönül yaralandı.

2016- Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının yürüttüğü, CHP Antalya Milletvekili Deniz Baykal ve kâh bozuk MHP milletvekillerine ilgilendiren olduğu öne sürülen görüntülerle ilgilendiren sormaca kapsamında, FETÖ elebaşı Fetullah Gülen’in dahi beyninde bulunduğu 96 kişinin mülk varlıklarına tedarik konuldu.

2017 – Türkiye Eş Sualtı Hokeyi Milli Takımı, Avrupa Şampiyonu oldu.

2018 – Katolik Kilisesi’nin ruhani lideri Papa Franciscus, Katolik diyanet adamlarının karıştığı cinsî istismar skandalları üzere bozukluk diledi.

2020 – BENDE yönetimi, Cenup Çin Denizi’nde bitmeme fail yapım çalışmaları ve askeri eylemlere destek sağladıkları gerekçesiyle Çinli 24 şirketi ve bazı Çin vatandaşlarını yaptırım listesine aldı.

2021- Özgür İstanbul Saylav Ümit Özdağ’ın başkanlığındaki Yengi Partisi’nin kuruluş dilekçesi İçişleri Bakanlığına sunuldu.

27 Ağustos

598- Hazreti Ali doğdu.

1389- I. Erek, Sırp güçlerine cebin Kosova Meydan Savaşı’ni kazandı. Gaye Hüdavendigar, zaferden bilahare kavga alanını incelerken yaralı Sırp Miloş Obiliç’in hançer darbesiyle martir düştü.

1783- Mongolfier Kardeşler, hidrojen gazıyla doldurdukları önce balonu uçurdu.

1922- Türk ordusu, Yunan işgalindeki Afyonkarahisar’ı kurtardı.

1925- Mustafa Eksiksizlik Rabıtalı, sivil elbisesi ve “Panama şapka” ile İnebolu Türkocağı’nda ünlü “kapela nutkunu” verdi. “Şapka giyilmesine ilişik yasa” 25 Son Teşrin 1925’te kabul edildi.

1927- Mustafa Eksiksizlik Kâmil’ya suikast hazırlamak amacıyla Sisam’dan Anadolu’ya güzeşte Hacı Sami geberik, arkadaşları gaileli ele geçirildi.

1947- Cezayir, Fransa’dan bağımsızlığını istedi.

1950- BBC kanalı, evvel deniz şiddetli yayınını Fransa’ya yaptı.

1958- İlk stereo plaklar piyasaya çıktı.

1964- Türkiye’deki evvel Amerika aleyhtarı eylem, ABD’nin Kıbrıs konusundaki tutumu zımnında Ankara’da yapıldı.

1975- İlk maçını işgal ordularına alın oynayan Fenerbahçeli futbolcu ve sakat pakt başkanı Dr. İsmet Uluğ öldü.

1979- Hindistan’ın sonuç umumi valisi Lord Louis Mountbatten, İrlanda açıklarında demirli mevcut yatına IRA (İrlanda Cumhuriyet Altını Ordusu) marifetiyle yerleştirilen bombanın patlamasıyla öldü.

2003- Mars’ın Acun’ya arz mümasil geçişi 60 bin sene aradan sonra gerçekleşti.

2015- Avusturya’nın Burgenland eyaletinde, tıpkı kamyonet içerisinde havasızlıktan ölmüş 71 sığınmacının cesedi bulundu.

2016- Kadın güvenlik personelinin, kapela, kep yahut belik çizik altında, yüzünü kapatmayacak şekilde başına resmî elbise renginde desensiz giyim kuşam takabilmesine ait talimatname yürürlüğe girdi.

2017- 20 Gözyaşı Altı İşitme Engelliler Eş Basketbol Milli Takımı, namağlup Avrupa şampiyonu oldu.

2019- NASA, dünyayla çok daha birkaç bağlantı kurularak derin uzay seyahatine imkân tanıyacak Koyu Gök Atomal Saati’ni çalıştırdı.

2020- Bakir Zelanda’nın Christchurch kentindeki 2 camiye düzenlediği silahlı saldırıda 51 kişiyi martir eden, 49 kişiyi bile yaralayan terörist Brenton Tarrant, ömür boyu dam cezasına çarptırıldı.

2021- Milli Savunma Bakanlığı, 20 sene süresince Afganistan’daki görevini başarıyla namına getiren Türk Silahlı Kuvvetleri personelinin tahliyesinin 48 saatten beş altı sürede tamamlandığını açıkladı.

28 Ağustos

1749- Alman kökenli şair ve yazar Johan Wolfgang Goethe doğdu.

1910- Karadağ, Osmanlı Devleti’nden bağımsızlığını ilan etti.

1934- Üsküdar-Kadıköy tramvay hattının evvel denemesi yapıldı.

1952- Cilt ve Balık Kurumu Umumi Müdürlüğü kuruldu.

1974- Keban Barajı ve Hidroelektrik Santrali’nde cümbüş üretilmeye başlandı.

1979- Nesrin Veri, Manş Denizi’ni yüzerek güzeşte önce Türk kızı oldu.

1987- Yapımı yirmi yılda tamamlanan Kocatepe Camisi, Başvekil Turgut Özal eliyle açıldı.

1988- Almanya’daki havacılık gösterileri sırasında İtalya Gelgel Kuvvetleri gösteri takımının uçağı seyircilerin üstüne düştü, 33 sevimli öldü.

1999- 23 Nisan 1999’dan geçmiş meful suçları kapsayan Af Kanun Tasarısı TBMM’dahi kabul edildi.

2001- Üzeyir Garih’in öldürülmesiyle ilişik aranan İstanbul Hasdal Mekanize Kortej Komutanlığında askerliğini eden er Yener Yermez firar etti.

2007- SELIM Öğür Kayseri Saylav, Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Abdullah Gül, Türkiye Cumhuriyeti’nin 11. Reisicumhur seçildi.

2008- Saz Şairi İlhan Sert, Bodrum’birlikte otama gördüğü hastanede yaşama veda etti.

2013- Uluslararası Spor Takviye Mahkemesi (CAS), Fenerbahçe’nin UEFA organizasyonlarından 2 sene men edildiği cezayı onadı.

2016- Zalim hükümeti, uçak krizinin peşi sıra getirilen Türkiye ile charter uçuşları yasağını kaldırdı.

2018- Türk uğraş pilotu, KUL’deki pervaz eğitimleri kapsamında, F-35 uçağı ile önce uçuşunu gerçekleştirdi.

2019- Gazeteci-edip Kıvılcım Yüksel Şenler 81 yaşında ahiret yolculuğu etti.

2019- Türk tarihi alanında muhteşem çalışmaları mevcut Prof. Dr. Mustafa Kafalı, 85 yaşında Ankara’üstelik vefat etti.

2019- İklim değişikliğine alın başlattığı mektepli eylemlerinin sembolü haline mevrut 16 yaşındaki İsveçli aktivist Greta Thunberg, Konfedere Milel (BM) İklim Zirvesi’ne süzülmek amacıyla Avrupa’dan 15 dönem önceki açıldığı akim karbondioksit emisyonlu yelkenliyle Atlantik Okyanusu’nu geçerek New York’a ulaştı.

2020 – Japonya Başbakanı Abe Şinzo, sağlığını esbabımucibe göstererek 2012’den beri sürdürdüğü başvekillik görevinden çekilme etti.

2020 – Mali’da askeri cuntanın lideri Assimi Goita, darbeciler marifetiyle “reisicumhur” zar edildi.

Share: